Varant Nedir? Avantajları ve Riskleri Nelerdir?

Varant nedir sorusunu sorarsak bunun cevabı; endeks, döviz ve hisse senedi fiyatlarını önceden belirlenmiş olan bir fiyat için  yine belirlenmiş bir tarihe kadar alım ve satım işlemleri yapma hakkını vaat eden bir yatırım türü olarak açıklayabiliriz.

SPK mevzuatında varant nedir sorusu incelendiğinde, elindeki kişiye satın alınacak yatırımı belirlenmiş tarihe kadar belirlenmiş olan fiyattan alma yada satma hakkı sağlayan menkul kıymet niteliği bulunan bir sermaye piyasası aracıdır. Varantlar için belirlenmiş olan fiyatlar belirlenmiş vade sonu geldiğinde dayanak varlık fiyatı ve vade değeri değişecektir. 

Varant Nedir ve Nasıl İşlem Görür?

Varant nedir sorusunu biraz evvel yanıtladığımızı düşünüyoruz. Peki varant nasıl işlem görür isterseniz bu sorunun cevabına bir göz atalım. 1Varantların işlem görmesi piyasa yapıcılık yöntemi ile gerçekleşmektedir. ihraç yapan kişiler, piyasa yapıcıları aracı olarak kullandıktan sonra, alım ve satım işlemleri için alım satım kotasyonu verirler. Kotasyonlar gerçekçi fiyat ile alakalı olarak piyasayı yönlendirmektedir. Piyasa yapıcılığı sayesinde yatırımcılar gerçekçi fiyatlar üzerinden pozisyona girme ve pozisyondan çıkma imkânına sahip olurlar. Böylece yatırımcılar teminat yatırmaya gerek kalmadan doğrudan varantı satın alarak işlem yaparlar. Varant piyasası için açığa satış veya açıktan satış mümkün olmamaktadır. 

Varant Terimleri Nelerdir?

Dayanak varlık: Varantın bağlı olduğu varlığı ifade eder. Çoğunlukla hisse senetleri ya da hisse senedi endeksleridir. Döviz, altın gibi yatırım araçları da dayanak varlık olabilir.

  • Vade: Varantın sağladığı hakkın son bulma tarihidir.
  • Kullanım fiyatı: Varantın dayanak varlığının ALIM ya da SATIM hakkı verdiği fiyat seviyesidir.
  • Çarpan (Dönüşüm Oranı): Bir varantın kaç adet dayanak varlık üzerine alma ya da satma hakkı verdiğini gösterir.
  • Delta: Dayanak fiyatı 1 TL değiştiğinde, varant fiyatının kaç TL tepki vereceğini gösteren değerdir.
  • Etkin Kaldıraç: Dayanak varlıktaki %1’lik değişime varantın yüzde kaç cevap vereceğini gösterir.

Varantın Öne Çıkan Özellikleri

Varantlar, SPK lisanslı aracı kurumlar tarafından ihraç edilmektedir. Varantlar, dayanak varlıktan çok daha düşük bütçeler ile aynı seviyede gelir etme fırsatını sağlarlar. Bunun dışında piyasa değerleri ve fiyatları düşse bile kazanç elde etme fırsatı da sunarlar. Varantların fiyatları vade sonu tarihi ile doğrudan alakalıdır. Vade sonu tarihi ne kadar geç olursa varantların fiyatı da o kadar yüksek olacaktır. Bu varantlar daha çok kazandırsa bile, aynı derecede yüksek riske sahip olabilirler. gün içinde yapılan işlemlerde alım varantları için, hisse senetlerinin fiyatlarının kullanım fiyatlarını geçmesi halinde, varantın fiyatının artmasına neden olur. Satım varantlarında ise bu durumun tam tersi geçerli olmaktadır.

Avantajlarıyla Varant

Forex’te sürekli karşımıza çıkan kaldıraç özelliği, aynı zamanda varant yatırımları için de bulunmaktadır. Bu sayede kaldıraç kullanılarak daha düşük maliyetler üzerinden daha büyük pozisyonlar alma fırsatı sağlanacaktır. Varant kaldıraç sistemi sayesinde bu tür yatırımlarındaki işlem komisyonunun düşük olmasını da sağlar. 

Varant yatırımlarının bir diğer avantajı ise tercih edilen pozisyon zarar ettiğinde teminat tamamlama zorunluluğunun bulunmasıdır. Yatırımcı, zararda olduğunda bile bir pozisyon için teminatı sonlandırma imkanına sahiptir. Sahip olduğu bu avantajlar nedeniyle varant yatırımları pek çok yatırımcının dikkatini çekmektedir. 

Varant Yatırımın Riskleri

Tüm kaldıraçlı işlemlerde olduğu gibi varantlarda da  yatırımcıların zarar etme riski bulunmaktadır. Satın alınmış olan varantların piyasada geri satılamaması yada düşük fiyattan satılması gibi riskler nedeniyle zarar etme ihtimali de bulunmaktadır. Bu yüzden satın alma işlemi yapılmadan önce alınacak olan varantın iyi bir şekilde analiz edilmesi gerekmektedir. Bu yatırımlarda mevcut olan bir diğer riski ise varantların sağladığı avantajların vade sonundan sonra geçerli olmamasıdır. Bu durumda satın almış olduğunuz varant pozisyonunun devam etmesini isterseniz; tekrar varant alımı yapmanız gerekmektedir. 

Gerekli koşulları sağlayan tüm banka ve yatırım kuruluşları varant çıkarma hakkına sahip olurlar. yatırımcıların yaşayacakları kayıp tutarları tercih ettikleri varantı almak için ödemiş oldukları prim değeri ile sınırlandırılmıştır. Yatırımcılar, varant tercihi ile yapmış olduğu yatırımlarda önemli seviyelerde kar edebildikleri gibi yatırım yaptıkları paranın tamamını da kaybedebilirler. Yatırım yapılan miktardan daha fazlasını kazanmak bu sistemde mümkünken, yapılan miktardan daha fazlasını kaybetmek mümkün değildir. Bu nedenle, varantlara yatırım yapmak istendiğinde, yatırım yapılmadan önce varantlara ilişkin temel bilgiler iyice öğrenilmeli ve buna göre varant yatırımı yapma konusunda karar verilmelidir.

Varant Nedir? Avantajları ve Riskleri Nelerdir? Yazımızı beğendiyseniz Yatırım kategorimize bir göz atmanızı tavsiye ederiz.

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*